کوردستان فردا
جمعه ۲۳ آذر ۱۳۹۷ ۱۸:۰۰

مدیریت، هنری برای انجام امور

هیوا رحیمی- معاونت مشارکت‌های مردمی کمیته امدا امام خمینی کردستان

شاید شنیده باشید یا خوانده باشید و یا باور داشته باشید که می‌گویند؛ مدیریت هم علم است و هم هنر. یعنی هم آگاهی و هم تجربه. هم اکتسابی و هم ذاتی. هم توانائی و هم عشق.
تعاریف بسیار زیادی از مدیریت ارائه شده است، یکی از جامع ترین این تعاریف در ذیل آمده است مدیریت عبارت است از: «علم و هنر برنامه ریزی، سازمان دهی، هدایت و رهبری، نظارت و کنترل و نهایتاً ایجاد هماهنگی برای رسیدن به هدف یا اهداف از پیش تعیین شده سازمان» در امور واقع تعریف مدیریت سه نگاه وجود دارد که عبارتند از:
در نگاه اول مدیریت اینگونه تعریف می‌شد : «مدیریت یعنی: هنر انجام کار توسط دیگران» این تعریف مربوط به مدیریت دوران ارباب – رعیتی می‌باشد و نظر و نگاه استثماری دوران گذشته از جانب مدیریت به زیردستان و کارکنان را بیان می‌کند.
در نگاه دوم، علم مدیریت را اینگونه تعریف می‌کردند: «مدیریت یعنی: ارتباط صحیح بین منابع محدود و نیازها و اهداف نامحدود»
نگاه دوم، ریشه این نگاه را در زمانی می‌توان دانست‌، که ملت‌ها پس از انقلاب صنعتی در جستجوی منابع جدید برای سازمان‌های خود بوده اند و کشورها با محدودیت سرمایه‌ها و منابع، روبرو بودند ( اقتصاد خرد و مدیریت خرد یا مدیریت سازمان‌ها شکل گرفت.)
تعریف مدیریت در نگاه سوم: «اکنون عصر دانایی و آگاهیست، با افزایش دانایی در جامعه و با داشتن شهروندان و مخاطبین و مشتریان آگاه تر، که در عصر اطلاعات بوجود آمده است و هر لحظه در جریان اطلاعات و آگاهی‌های جدید است موج بسیار مهم و فراگیر بزرگی در مدیریت نیز شکل می‌گیرد.»
این موج مبتنی بر دانایی و آگاهی و شناخت ارزش‌ها می‌باشد و راه حل‌ها و مکانیزم‌ها و روش‌ها در مدیریت در این دوره، پایه محکمی در دانایی و فرهیختگی دارد و اصل مهم آن؛ «مدیریت بر اساس ارزش‌های انسانی و مسئولیت‌های اجتماعی می‌باشد.»
مدیریت تا حد زیادی با روابط بین فردی مرتبط است؛ روابط بین مدیر و افراد در داخل و خارج از سازمان مانند کارکنان، سرپرستان هر قسمت، تأمین‌کنندگان و مشتریان. آقای مدیری به‌عنوان سرپرست در رابطه با آنچه وظایف بین فردی گفته می‌شود، باید به‌عنوان یک رئیس، رهبر و رابط بین نقش‌های مختلف انجام وظیفه کند.
در تعریف جامع، مدیریت را هماهنگی منابع انسانی و مادی در جهت تحقق هدف‌های سازمانی گفته‌اند. می‌توان گفت مدیریت، فعالیتی است منظم، در جهت تحقق اهداف معین که از طریق ایجاد روابط میان منابع موجود، انجام دادن کار با مشارکت افراد دیگر و شرکت فعال در تصمیم‌گیری صورت می‌گیرد. به‌بیان‌ دیگر، منظور اصلی مدیریت در هر مکانی، هماهنگ‌سازی کوشش‌های افراد و استفاده از منابع دیگر برای تحقق هدف‌های سازمان است. در مؤسسات آموزشی این اهداف مربوط به امور آموزش‌ و پرورش و پیشبرد یادگیری و وظیفه مدیریت آموزشی است.