کوردستان فردا
جمعه ۰۴ خرداد ۱۳۹۷ ۱۷:۱۰

کوه ها در بوکان ایستاده می میرند

بسیاری از کوه های بوکان همچون دیگرکوه های ایران سر جایشان نشسته‌اند و کسی به ذهنش هم نمی‌رسد که چیزی، یارای آسیب‌زدن به آنها را داشته باشد؛ حتی اگر مواد منفجره، گوشه‌ای از اندام تنومندشان را از بین ببرد، کسانی که از دور نگاه می‌کنند وقتی قله را سر جایش می‌بینند، امکان ندارد که بفهمند چه بر دل آنها رفته است.

کوه ها در تمامی فرهنگ ها، نماد استواری و غرور هستند و در بسیاری از نقاط جهان نیز همچون، یونان باستان، مصر و هند کوها جایگاه بزرگ خدای داشتند و دارند.

با تمام عظمت و بزرگی کوه ها امروزه مظلومیت تلخی دامان انان را در بسیاری از نقاط جهان از جمله بوکان گرفته است.
هرچند امروز بسیاری از کوه های بوکان همچون دیگرکوه های ایران سر جایشان نشسته‌اند و کسی به ذهنش هم نمی‌رسد که چیزی، یارای آسیب‌زدن به آنها را داشته باشد؛ حتی اگر مواد منفجره، گوشه‌ای از اندام تنومندشان را از بین ببرد، کسانی که از دور نگاه می‌کنند وقتی قله را سر جایش می‌بینند، امکان ندارد که بفهمند چه بر دل آنها رفته است.
تعداد بسیاری از کوه های بوکان چند سالی است رنگ رخساره باختند و دامان پاکشان مامان بلدزر های سنگین و کمر شکن شده است.
هر چند امروزه اکتشاف و استخراج سنگ ها به عنوان یکی از مهم ترین نیاز های بشر به شمار می رود ولی در این میان کوه ها به عنوان مادر این کانی ها به علت های گوناوگون بعد از استخراج به حال خود رها شده و به نوعی می توان گفت که ایستاده می میرند.
هر چند نباید از این مهم گذر کرد که امروز نقش معدن در اقتصاد برای همه افراد کشور اعم از سیاستمداران و مدیران، کارشناسان اقتصادی، معدنی، صنعتی و… کاملا روشن است، بخش معدن مزیت شناخته شده اقتصاد است و میتواند به عنوان موتور محرکه اقتصاد عمل کند ولی سلاخی کوه ها و رها کردن انان به حال خود بعد از پایان اکتشاف سبب برهم خوردن زیست بوم منطقه می شود.
بی تردید کوه ها تأثیر غیر‌ مستقیمی بر حیات ما انسانها دارند هرچند متاسفانه هیچگاه انان مورد توجه مسئولان امر قرار نگرفتند و به حال خود رها شدند.
هم اکنون در شهر بوکان بیش از ۴۰ معدن وجود دارد که ۱۸ معدن ان به صورت فعال در حال استخراج کانی های مختلف هستند که سهم سنگ مرمریت در این میان بیشتر از دیگر سنگ های معدنی است و این مهم سبب شده تا بسیاری از کوه های زیبای بوکان که روزگاری مامن ده ها گونه جانوار و پرونده مختلف باشد خود را زیر تیخ سلاخی معدن کاران ببیند.
هر چند امروزه برداشت سنگ های مختلف از کوه های بوکان شتاب دو چندان گرفته ولی تا کنون در هیچ یک از معادن این شهرستان شاهد اجرای صحیح قانون نبوده ایم هر چند نباید تنها معدن دار را نیز عامل این مهم دانست زیرا بر اساس ماده۱۷ـ ماده (۲۵) قانون اکتشاف و بهره برداری معادن چنانچه محدوده عملیات معدنی در منابع ملی و طبیعی واقع شده باشد، مطابق تبصره «۴» ماده (۳) قانون حفاظت و بهره‏برداری از جنگلها و مراتع مصوب سال ۱۳۴۶ و اصلاحات بعدی آن اقدام و به جای بهره مالکانه و حق الارض مندرج در تبصره یاد شده، به منظور جبران خسارت ناشی از اکتشاف یا بهره برداری مواد معدنی، هزینه های ناشی از اکتشاف یا بهره برداری مواد معدنی به ماخذ پانزده درصد (۱۵%) درآمد دولت ناشی از اکتشاف موضوع تبصره «۳» ماده (۶) این قانون و همچنین دوازده درصد (۱۲%) از کل حقوق دولتی موضوع ماده (۱۴) این قانون و تبصره های ذیل آن که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت وصول می گردد و به حساب خزانه داری کل کشور که از طریق وزارت جهاد کشاورزی تعیین می شود واریز می گردد تا برحسب مورد و در طی عملیات معدنی نسبت به احیاء و بازسازی محل عملیات معدنی اقدام گردد که تا کنون در هیچ یک از معادن شهرستان این قانون اجرای نشده است.
در همین رابطه رئیس اداره صنعت و معدن بوکان در گفتگو با کانی پرس بوکان را قطب سنگ مرمریت در ایران داست و گفت: اکنون سنگ های مرمریت بوکان در بسیاری از کارخانه های بزرگ تولید سنگ های ساختمانی مورد استفاده و از مرغوب ترین سنگ ها در کشور است.
حسین عبدی ادامه داد: سنگ مرمریت، کوارتز، گرانیت . غیره از نیزدیک به ۲۰ معدن بوکان اکتشاف می شود که بر اساس براورد ها سنگ معدن ذخیره شده از معادن شهرستان بوکان ۳۱ هزار و ۳۷۰ تن است.
وی به مباحث و مشکلات پیش روی معدن کاران نیز اشاره کرد و عنوان نمود: متاسفاه علی الرغم مهم بودن مسئوله اکتشاف و استخراج سنگ های معدنی در راستای توسعه و اشتغال زایی مشکلات عدیده ای پیش روی معدن کاران بوکانی وجود دارد.
وی نبود اشنایی کامل اهالی بومی منطقه با سازو کارهای استخراج به واسطه بر هم خوردن اکو سیستم منطقه، نبود اعتبارات لازم بانکی، عدم کارخانه های سنگ بری و … را از مهم ترین مشکلات معدن داران در بوکان دانست و عنوان کرد: علی الرغم دستور العمل های قانونی بسیاری از کوهای بوکان که دارای معادن مختلف هستند حتی پیش از استخراج نهایی و به علت مشملات یاد شده توسط صاحبان معادن به حال خود رها می شوند.
عبدی یاداور شد: برابر قانون معدن دار در زمان دریافت پروانه فعالیت هزینه ای را برای مسائل جانبی معدن از جمله حفاظت از راه ها و همچنین بازسازی معدن بعد از اتمام استخراج به دولت می پردازد ولی متاسفانه این هزینه به علت مشکلات عدیده دولت گاها در مسائل مهم تری هزینه می شوند و سر کوه ها بی کلاه می ماند.
رئیس اداره صنعت و معدن تجارات با اشاره به نبود کارخانه های سنگ بری در بوکان نیز عنوان کرد: امید است در این باره تمهیدات مهمی اندیشه شود هر چند تا کنون اقدامی در این راستا صورت نگرفته است.
وی درپایان سخنان خود با بیان اینکه زیرساخت‌های لازم برای استحصال بیشتر از این معادن وجود دارد، گفت: در صورت وجود معدن کار و سرمایه‌گذار در این بخش و شناسایی معادن این شهرستان میزان سنگ معدن استخراج شده افزایش می‌یابد.
لازم به ذکر است بنا بر ماده۲۰ـ یک تبصره به ماده (۳۱) قانون دولت مکلف است به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت همه ساله حداکثر پنج درصد (۵%) از کل حقوق دولتی دریافتی موضوع ماده (۱۴) این قانون و تبصره های ذیل آن را جهت حمایت از فعالیتهای صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیتهای معدنی در اختیار صندوق مذکور قرار دهد که امید است این مهم نیز در بوکان اجرای شود تا جدای از حفظ کوه های زیبایی بوکان از نظر اکو سیستمی و زیست بومی معادن این شهرستان سبب توسعه و اشتغال زایی نیز شوند.
حفظ و حفاظت از منابع طبیعی همچون کوها وظیفه ای است که بر دوش نه تنها مسئولان و معدن داران بلکه احاد جامعه است.