سرفه مکانیسم دفاعی ریه برای خروج ترشحات راههای تنفسی است همچنین واکنشی است به التهاب واستشمام مواد حساسیت زا که از راه تنفسی وارد ریه می شود. سرما خوردگی ، عوارض دارویی ،توده های ریوی،سرفه های ناشی از بیماری آسم یا حساسیت راههای تنفسی و در واقع هر عاملی که باعث تحریک راه تنفسی شود مثل عفونت یا عوامل خارجی باعث بروز سرفه خواهند شد، که یکی از مهمترین این عوامل در کودکان سرماخوردگی است با رسیدن فصل سرما و مبتلا شدن به این بیماری که اکثرا با انتقال ویروس به بدن ایجاد می شود عوارضی را به همراه دارد که یکی از آنها سرفه است. باید به این نکته توجه کنیم به علت تنوع ویروس های عامل سرماخوردگی که بالغ بر 200 نوع می باشند،سرماخوردگی به شکل های مختلف و به دفعات ممکن است در کودکان ایجاد شود.
ویروس جدید
هرسال یا در هر فصلی شاهد شایع شدن ابتلا به چند نوع ویروس هستیم که هر کدام مشکلاتی را در کودکان و حتی بزرگسالان به وجود میآورند. در برخی موارد یک علامت بیشتر بروز می کند مثل سرفه ،تب مقاوم ،اسهال و یا بثورات جلدی بعد از قطع شدن تب. متاسفانه بیماری ویروسی که اخیرا اکثر کودکان به آن مبتلا می شوند با سرفه های شدیدو طولانی مدت همراه است.
روش های پیشگیری
روش های پیشگیری از این بیماری ، بسیار ساده و مهم هستند .بیشتر ویروس های سرماخوردگی از طریق تماس مستقیم منتشر می شوند. کسی که سرماخورده است بداخل دست های خود عطسه کرده و سپس اشیائی مثل تلفن ، اسباب بازی یا لیوان را لمس می کند. ویروسها می توانند برای ساعت ها زنده مانده و سپس به فرد بعدی که آن اشیاء را لمس می کند منتقل شود . بنابراین باید دستهای خود را مکرراً بشوئید.
تا جایی که ممکن است از دست دادن با دیگران و روبوسی پرهیز کنید و دستتان را به چشم و دهان و بینی خود نزنید.
زمانی که با فرد بیمار صحبت می کنید حداقل یک متر فاصله داشته باشید.
هنگام سرفه و عطسه از دستمال استفاده کنید نه دستانتان.
در روزهایی که هوا آلوده است تا جاییکه می توانید کودکان را خارج از منزل نبرید و اگر ناچار به بیرون رفتن از منزل با کودک هستید حتما از ماسک های استاندارد برای محافظت از راه تنفسی شان استفاده کنید. همچنین توصیه می شود کودکان از هر نوع دود به دور باشند ،دود سیگار، قلیان و حتی دود اسپند می تواند در حالت سرماخوردگی حساسیت زا باشد و به راه تنفسی کودک آسیب برساند.
تفاوت سرفه خشک و مرطوب
سرفه ها به دو نوع کلی (خشک ) و( خلط دار) یا همان مرطوب تقسیم بندی می شود و نمی توان فقط بر اساس نوع سرفه بیماران را به طور دقیق ارزیابی کرد اما بیشتر سرماخوردگی ها سرفه های مرطوب یا در اصطلاحproductive به همراه دارند که به علت ترشح موکوسی یا همان خلط است وسرفه در این جا مکانیسمی است برای خروج این ترشحات از ریه. البته سرفه های مرطوب در بیماری های مزمن ریه هم مثل برونشیت دیده می شود. سرفه های خشک بیشتر به علت تحریک راه های تنفسی مثل آلرژی و آسم و موارد حساسیت راههای تنفسی به وجود می آید.
همچنین بیماری ریفلاکس معده به مری به علت شل بودن دریچه مری به معده است که بخارهای اسیدی معده ویا خود اسید معده می تواند با عث بروز سرفه های خشک شود . البته ناگفته نماند که تنها نوع سرفه برای تشخیص بیماری های ذکر شده کافی نیست بلکه با درنظر گرفتن سایر علایم تشخیص آن ممکن است.
روش های درمان
درمان های متعددی در دنیا برای سرفه وجود دارد که بیمار از آنها میتواند استفاده کند.این داروها به صورت داروهای مجاز بدون نسخه در داروخانه ها موجود هستند. اما نکته مهمی که کتابهای تخصصی کودکان بر آن تاکید دارند این است که درمان های رایج برای سرفه های کم در سرماخوردگی ویروسی لازم نیست، خصوصا در کودکان زیر 2 سال که بسیاری از این داروها ممنوع و دارای عوارض برای کودکان هستند و متاسفانه به وفور استفاده میشوند. رطوبت مناسب هوا و استفاده از دستگاه بخور نیز خصوصا بخور سرد در مناطق با آب و هوای خشک می تواند به درمان سرفه کمک کند . در میان داروهای گیاهی نیز می توان به بخور اکالیپتوس و نعنا و منتول اشاره کرد.همینطور مصرف عسل برای کودکان بالای یک سال در کمک به درمان سرفه موثر است. تاکید می کنم ؛ مصرف عسل درکودکان زیر یک سال ممنوع است واحتمال ابتلا به بیماری بوتولسیم را بالا می برد.
در بعضی از کودکان که سرفه هایشان در طولانی مدت باقی می ماند همچنین کودکانی که از تنگی نفس رنج می برند و سایر علائم مثل خس خس سینه آزارشان می دهد با تجویز و معاینه پزشک می توانند از اسپری هایی که از راه تنفس دهان مصرف میشوند،استفاده کنند. این داروها با عوارض بسیار کمتر نسبت به انواع خوراکی مشابه آنها و با تاثیر سریعتر بر ای مشکلات تنفسی کودکان مناسب است و باعث می شوند با کنترل تنگی نفس،کودک در دوران بیماری تغذیه بهتری داشته باشد و سریعتر به فعالیتهای روزانه اش باز گردد.
توصیه پزشک نکته آخر
ر برای تمام پدران و مادران عزیز این است که واکسن آنفلوآنزا به منظور پیشگیری از ابتلا به آنفلوآنزا است و نه سرماخوردگی. تاکید میکنم که واکسن از سرماخوردگی پیشگیری نمی کند. نکته دوم اینکه از مصرف خود سرانه آنتی بیوتیک در درمان سرماخوردگی کودک خود پرهیز نمایند و داروهایی که توسط پزشک برای بیمارشان تجویز می شود به صورت دقیق و کامل مصرف شودتا شاهد مقاومت و عوارض دارویی برای بیمارانمان نباشیم.
