لباس کردی

لباس کردی،رقص پارچه های پولک دوزی شده در آبی بی مثال آسمان نگاه را خیره می کند. چراغک های ملون جلیقه ها ،شاعرانه سوسو میزنند.جهان رنگها دراین پارچه های بی همتا جای گرفته اند و چشم را تسخیر زیبایی خود می کند.

لباس و زبان از مشخصه های فرهنگ و هویت هرملتی است . کشور ایران دارای گویش ها و لباسهای متنوع از اقوام مختلف است ازاین رو غنی ترین فرهنگ و تمدن  را در خود جا داده است.یکی از قدیمی ترین فرهنگ ها مربوط به  مردم شریف کرد است .

در طول تاریخ به دلیل درگیریها و سرکوبی های مختلف در جهان این قوم اصیل در چند کشور جداگانه ساکن شدند اما با این وجود از اتحاد و تعصب ملی شان دور نشدند و همان فرهنگ را در هر جای  جهان که باشند با افتخار غنی تر می کنند.همین موضوع با توجه به اقلیم زندگیشان باعث وجود تنوع زیادی در لباس کردی شده است.

مهپاره اکبری محقق و پژوهشگر لباس اقوام ایرانی واستاد دانشگاه درباره قدمت این لباس اصیل میگوید:گویش و لباس نشان دهنده هویت هر ملتی است لباس کردی نیز از اصیل ترین و متنوع ترین نوع البسه به شمار میرود.

لباس کردی از بدو ظهور مادها در تاریخ جهان میان کردها از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده است و با توجه به تعصبات قومی کردها  تا کنون به شکلهای مختلف دوخته  و استفاده شده است .لباس کردی از ویژه ترین لباس های سنتی به حساب می اید و با وجود سلیقه های فردی زیادی که طی سالهای اخیر روی آن انجام شده اصالت و فرهنگ آن پابرجاست.

این استاد دانشگاه در ادامه گفت: سرسبزی و خرمی سرزمین زندگی کردها رنگ های بسیار شاد وهارمونی مناسبی را در فرهنگ پوشاکشان جای داده است.بسیار کم دیده می شود از رنگ های تیره در لباس خود استفاده کنند.با توجه به شناخت بیشترطیف های رنگ در چند دهه اخیر دوزندگان کنونی از هماهنگی مناسبتری  در رنگ لباس ها استفاده می کنند.شیوه نگرش آمیخته با احترام مردان و زنان کرد به پوشش  باعث حفظ و استفاده آن تا کنون شده است.

این پژوهشگر صنعت نسج از وجود انواع متعدد لباس کردی به ویژه در شهرهای کوچک عنوان کرد:به مرور زمان با وجود سلیقه شخصی در این لباس بسیاری از فاکتورها ی قدیمی تغییر کرده است .البته این سلایق تاریخ مصرف دارند و جای خود را به طرح های جدیدتری می دهند.به طور مثال پیراهن بلندی که سمبوسه ( تیرنجه)دارد و هرسر آستین آن به دو متر میرسد در حال حاضر به 25 تا 30 سانتیمتر می رسد اما ازبین نرفته و همچنان یکی از اجزای ثابت لباس کردی است.

او که خود بیش از صدو هشتاد تکنیک دوخت لباس سنتی ایران را احیا کرده است ادامه داد:کردها بیش از هفتاد نوع لباس در شکل های مختلف دارند که هر طرح مربوط به یک قشر خاص است،از این رو لباس زنان با دختران و زنان بیوه تفاوت هایی دارد.به طور مثال دختران ارامنه حتما بایداز کلاه یا روسری  استفاده می کردنداما در حال حاضر با توجه به چشم و هم چشمی که بسیار شایع شده است و ریشه در بی فرهنگی بعضی افراد داردلباس ها تجملاتی و با قیمت گزاف ارائه می شود به طوریکه ممکن است تا چند سال آینده به علت گرانی از آن دوری شود .

این استاد دانشگاه در ادامه افزود: بوکان ، مهاباد، سقزو بانه در گذشته بیشتر از لباسهای کمرچین و شالهای کلفت پشمی استفاده می کردند و در این میان نو عروسان برروی شال پشمی کمربند طلا می بستنداما اکنون شال پشمی  جای خود را به پارچه ایی نازک که بیشتر جنبه تزیین برای لباس دارد داده است.صنعت نساجی در ایران بسیار قدیمی است و کسانی که با این صنعت آشنا بودند پارچه های لباس را خود میبافتند.

او همچنین اشاره کرد وجود سکه های تزینی با جنس های مختلف تاثیر زیادی بر قیمت لباس کردی دارد.وی یادآور شد در گذشته به علت نبود بانک و همچنین جنبه تزیینی لباس زنان سکه ها ی طلا، نقره، و حتی سکه های معمولی را به دور جلیقه،کلاه و یا روسری خود میدوختند و هنگام نیاز سکه را برای امرار معاش از لباس جدا می کردنداین نوع تزیین نه تنها در میان کردها بلکه در میان گیلانی ها،مازنی ها ،خراسانی ها و…به چشم می خورد.

اما متاسفانه امروزه به دلیل تجمل گرایی وچشم و هم چشمی افراد نا آگاه ، تزیینات گرانقیمت در لباس ها به کار می رود و این موضوع  گاه منجر به ازهم گسیختن روابط می شود باید بدانیم تجمل گرایی ریشه در بی فرهنگی دارد نه فرهنگ غنی

مهپاره اکبری در ادامه گفت:پولک دوزی،نخ ابریشم،سکه و بقیه تزیینات لباس زنان کردی بر قیمت لباس می افزاید لباس هر زیبایی داشته باشد ذات و اصالت فرد را تغییر نمی دهد چه بسا در میان کردها تنوع زیادی از لباس زنان میبینیم اما طرح آن در میان کردهای جهان به یک شکل است و این نشان از فرهنگ و اتحاد شان می دهد.این فرد است که لباس را انتخاب می کند پس تغییر در تفکر انسان می تواند او را از گرایش به تجملات دور کند تا اصل و ریشه خود را فراموش نکند.

متاسفانه جهان سوم جاییست که ظاهر بیشتر از باطن به نمایش گذاشته می شود .لباس کردی  دارای قدمتی اصیل و پا برجاست و پا برجا هم باقی میماند در این میان سلیقه فردی و دارای تاریخ انقضا ماندگار نیست پس بهتر است به اصل بپردازیم تا فرع او در آخر گفت: تنوع لباس در اقشار مختلف به دلیل تغییر شرایط زندگی دیده می شود اما تغییرات باید با اصول و برنامه ریزی کارشناس این هنر انجام شود تا اصل و ریشه آن به علت چشم و هم چشمی رو به فراموشی نرود.