بسوی مکریان؛ “بەرەو موکریان” مکریان در طول تاریخ مهد نویسندگان و شاعران و مترجمانی بودە است کە نقشی غیر قابل انکار در رشد و غنای فرهنگی منطقە و کردستان و ایران داشتەاند. یکی از زیباترین اشعار هژار موکریانی در دیوان اشعارش، شعری است با نام “بسوی مکریان؛ بەرەو مکریان”. هژار کە استاد شعر حماسی و […]
بسوی مکریان؛ “بەرەو موکریان” مکریان در طول تاریخ مهد نویسندگان و شاعران و مترجمانی بودە است کە نقشی غیر قابل انکار در رشد و غنای فرهنگی منطقە و کردستان و ایران داشتەاند. یکی از زیباترین اشعار هژار موکریانی در دیوان اشعارش، شعری است با نام “بسوی مکریان؛ بەرەو مکریان”. هژار کە استاد شعر حماسی و قصاید هست، در این شعر زیبایی شناسی را تا حد غزلیات استاد هیمن بە اوج می رساند. او این شعر را در دوران هجرت و دوری از وطن سرودە است، زیباییهای مکریان و غم غربت، خاطراتی را در ذهنش تداعی می کند کە غنای خاصی بە این شعر دادە است. مکریان مهد بزرگانی چون محمد قاضی، عبدالرحمان شرفکندی، عبدالرحمان ذبیحی، حسن قزلجی و شاعرانی چون سیف القضات، مصباح الدیوان ادب، وفایی،حقیقی، کوکەای ، هیمن، سوارە، آقایی و … بودە است.
نویسندە، محقق، مترجم و شاعر این دیار، عبدالرحمان شرفکندی متخلص بە هژار، ستارە بلامنازع آسمان نظم و نثر کردی و یکی از شخصیتهای برجستە کرد است کە در سال ۱۳۰۰ در روستای تەرغە حد فاصل شهرستانهای بوکان و مهاباد چشم بە جهان گشود. ایشان بە سبب علاقە وافری کە بە ادبیات داشتند و علی رغم ناخشنودی پدربە مطالعە دیوان شعر شاعران بزرگ پرداخته و در دوران جوانی اقدام بە سرایش شعر می کند، طوری کە پس از اندک زمان کوتاهی اشعار ایشان ورد زبانها و نقل مجالس می شود. دوران اوایل جوانی هژار با وقایع و رویدادهای سیاسی و اجتماعی مهمی مصادف بود. با توجە بە این مهم کە ادبیات و دانش در سایە عدالت و آرامش رشد می یابد ولی اضطراب سیاسی و اضطراب از انکار سیاسیتهای آسیمولاسیون و یکسانسازی فرهنگی پهلوی اول کە ضربات مهلکی بە زبان و ادبیات کردی وارد کرد و مجال ترقی علمی و ادبی را از آن سلب کردە نموده بود و با در نظر داشت نابسامانیهای سیاسی و وقوع جنگ دوم جهانی و به تبع آن خلا حاکمیتی سیاسی حکومت مرکزی و رشد روزافزون ناسیونالیزم کردی کە منتج بە پیدایش یک سازمان سیاسی با نام ” کومه له ژکاف” و بعدها تشکیل جمهوری کردستان شدە بود، تاثیراتی عمیق بر آثار شاعران و نویسندگان زمان خود از جملە استاد هژار داشت و باعث شد هژار خلاف اسلاف خویش در نظم کردی قدم بردارد. قبل از تاثیرگذاری جمهوری کردستان بر هژار، آثار منظوم ایشان درون مایەای غرامی و صوفی مسلک داشتند کە تحت تاثیر شاعرانی چون ادب و وفایی و حریق شکل گرفتە بود کە اشعار خود را به تجلی و توصیف و ستایش خال و خط و لب و لعل و زیباییهای طبیعت نمودە و حقیقت عشق مجازی را به حد اعلای خود رساندە بودند.
اما هژار رویەای دیگر در پیش گرفت و یکبارە قدم در راە حماسە و ملیت گذاشت و مسیر نظم کردی را عوض کردە و شعر کردی را سوار بر اسب احساسات و عواطف ملی کرد، طوری کە بعضی از ادیبان اولین اثر او با نام “ئالە کۆک” را انقلابی در شعر کردی قلمداد کردند.بعد از فروپاشی جمهوری کردستان مانند بسیاری از نویسندگان و شاعران هم رزم خویش بە ناچار راە غربت را در پیش گرفت و آوارە عراق و کردستان عراق شد و سالهای زیادی از عمرش را در رکاب قهرمان ملی کرد، ژنرال مصطفی بارزانی، در دفاع از آزادی و حفظ هویتش صرف نمود ولی در شرایط سخت و طاقت فرسای آوارگی نیز دست از مطالعە و تحقیق برنداشت و حتی دورانی کە دوسال در بیمارستان لبنان بستری بود ، از موقعیت استفادە کردە و بە مطالعە زبان و ادبیات دوره جاهلی عرب نمود. تسلط بر زبان و ادبیات عرب بحدی بود کە وقتی بە عراق بازگشت بە عضویت مجمع علمی این کشور درمی آید. ایشان در مورد مصایب زندگی خود داستانی زیبا نقل می کند کە شندینی است.می گوید؛ روزی مردی عرب با نام جبر وارد شهری می شود و ضمن گردش در شهر سری هم بە گورستان شهر می زند. اما در کمال تعجب وقتی سنگ مزارها را می بیند و نوشتەهای روی آنها را می خواند، متوجە سن کم مردگان می شود و می بیند عمر بیشتر آنها از یکسال تجاوز نمی کند. متحیر می ماند و علت را از کسانی می پرسد و او در جواب می گوید؛ در شهر ما مرسوم است کە از افراد در حال مرگ می پرسند، چە مدت از عمر خود را واقعا زندگی کردە و خوش گذراندەاند؟..جواب هرچە باشد، همان را بر سنگ مزارش حک می کنند. جبر(کە همان هژار داستان است) فکر می کند و می گوید؛شما را بە خدا سوگند کە بر سنگ قبر من بنویسید ، بە محض تولد مرد!!!
هژار با آنکە بخش عمده عمر پربار خویش را در غربت سپری نمود و در راە تحقق آرمانها و حقوق ملتش مشقتها و سختی های بسیاری را تحمل کرد اما در سایە پشتکاری کم نظیر شاهکارهایی از خود به یادگار گذاشت خاطرات ایشان با نام ” چشتی مجێور” یک شاهکار نگارشی نثر کوردی است. هژار بسیار زیرکانە تمام درام و مصیبتهای زندگی خود را با قلم طنز و هجو بە درهم آمیختە و اختلاطی بسیار زیبا و شاهکار آفریدە کە گاە خوانندە را از درون با این پرسش بە چالش می کشد کە گریە کند یا بخندد!!
از جملە دیگر آثار ایشان ترجمە کتاب قانون ابوعلی سیناست کە از عربی بە فارسی برگرداندە و ترجمە دو اثر از دکتر شریعتی و ترجمە شرفنامە و رباعیات و سرودن یک دیوان بزرگ شعر و چندین اثر تحقیقی دیگر نتیجە عمر پربار و پربرکت استاد هژار بود. سرانجام در ۲ اسفند ۱۳٦۹ خورشیدی چشم از جهان فرو بست.(مکریان)
