نقش مدل سازی اطلاعات شهر (CIM) در مدیریت یکپارچه شهر

1. مقدمه

در شهرهای امروزی، افزایش مولفه ­های تصمیم­ گذار و سیاست­گذار در امور شهری، پیچیدگی مدیریت شهری را دوچندان نموده است. به عبارتی دیگر ضرورت یکپارچگی، هماهنگی و فهم مشترک بین تمامی سازمان­ها، نهادها و موسسات درون شهری و از طرفی دیگر تنوع و درهم آمیختگی ابعاد شهری، برنامه­ ریزی و مدیریت شهرهای امروزی را دشوارتر از قبل نموده است؛ که بهره­مندی از دانش، فنآوری و تکنولوژی­ های روز دنیا، همچون مدل سازی اطلاعات شـــهر(CIM) می­تواند یکی از راهکارهای موثر جهت سهولت حل مسائل فوق باشد.

بیان مسئله

شهرهای امروزی به دلیل وجود مسائل و مشکلات پیچیده به آسانی قابل مدیریت نیستند. ازجمله مهمترین مسائل مدیریت شهری در شهرهای توسعه­ نیافته می­توان به عدم یکپارچه­ سازی اطلاعات شهری، عدم به روزرسانی هوشمندانه اطــلاعات، عدم یکپارچگی و هماهنگی بهره­مندان امور شهر، تداخل کاری ادارات شهری، عدم دسترسی شهروندان به اطلاعات شهری، عدم ارائه صحیح اطلاعات به مدیران، عدم درک لازم از آینده پروژه­ها در زمان برنامه­ریزی، اجرا و بهره­بررداری و غیره اشاره نمود.

استفاده از کدام فرآیند، سیستم یا تکنولوژی در حوزه مدیریت شهری یکپارچه می­تواند پاسـخگوی چنین سطحی از تنوع و پیچیدگی در شهرهای امروزی باشد … !!؟؟

مدیریت یکپارچه شهری

بر اساس شهرسازی پست ­مدرن، از جمله رویکردهای جدید در عرصه مدیریت شهری می­توان به “مدیریت یکپارچه شهری” اشاره نمود؛ که مهمترین ابزار آن داده و اطلاعات است. مدیریت یکپارچه شهری ترکیب و ایجاد هماهنگی مابین تمامی بهره­ مندان شهری، به منظور تشکیل کلیتی یکپارچه و سازمان­ یافته، در قالب یک سیستم پویای شهری می­باشد. پیشرفت چشمگیر مهندسی در زمینه فنآوری و تکنولوژی، تعدد و پیچیدگی عوامل مرتبط با حوزه مدیریت شهری و از طرف دیگر به خاطر ماهیت میان رشته­ای بودن مهندسی شهرسازی، ضروری است که در حوزه مدیریت یکپارچه شهری از دانش، فنآوری و تکنولوژی روز دنیا از جمله فرآیند مدل سازی اطلاعات شهر (CIM) بهرهمند شد؛ که در مقیاس جهانی سابقه و  پیشینه آن(CIM) کمتر از نیم دهه، و در ایــران کمــتر از یک سال می­باشد.

مدل سازی اطلاعات شهر (CIM)

مدل سازی اطـلاعات شهر(CIM)، جهت حل مسائل متنوع و پیچیده مرتبط با امور مدیریت شهرها از جمله یکی از مهمترین و کاراترین فرآیندهای موجود می­باشد. مدلسازی اطلاعات شـــهر (CIM) فرآیند یکپارچه_­سازی و تسهیم کلیه اطلاعات مرتبط با شهر است که به صورت سیستمی چند بعدی شبیه­سازی شده مربوط به تمامی ابعاد توسعه­یافتگی شهر از جمله فرهنگی، اجتماعی، زیست محیطی، ریخت­شناسی، اقتصادی، روابط فضایی، حمل­و­نقل، اطلاعات جغرافیایی و ارتباط هوشمند آنها با یکدیگر است. به عبارتی دیگر مدل سازی اطلاعات شهر(CIM)، فرآیند یکپارچه­ سازی و هماهنگ کردن کلیه اطلاعات مرتبط با توسعه شهر به صورت پویا، هوشمند، معنادار و دیجیتالی است که به شدت فهم آینده­ی شهر را برای تمامی مدیران شهری، شهروندان، ادارات، سازمانها، نهادها و مؤسسات درون شــهری(رسـمی و غیررسـمی)، در زمـان تصمیمگیری، اجـــرا و بهره برداری بهبود می­بخشد.

مزایای مدل سازی اطلاعات شهر(CIM)

در فرآیند مدل سازی اطلاعات شهر(CIM) کلیه اطلاعات مرتبط با تمامی ابعاد شهری از جمله فرهنگی، اجتماعی، کالبدی)عمرانی)، اقتصادی، ترافیکی، زیست­محیطی، جغرافیایی، زمانی، مدیریتی، سیاسی و غیره به صـــورت پویا، هوشمند، معنادار و دیجیتالی ذخیره و مدام با هرگونه تغییری در اجزای آن، کل سیستم اطلاعاتی به طور اتوماتیک و هوشمندانه تجزیه و تحلیل و در آخر اصلاح می­شود.

مهمترین مزیت مدل سازی اطلاعات شهر (CIM)، یکپارچه­سازی و هوشمندسازی کلیه اطلاعات شهر است؛ که منجر به سهولت و ارتقاء کیفیت مدیریت شهر می­شود. مدل سازی اطلاعات شهر(CIM) در راستای مدیریت شهری، منجر به طراحی و اجرای بهتر، سهولت، ارتــقاء کیفیت، شفافیت، کاهش هزینه و زمان، کاهش تداخل کاری، دوباره کاری، متره و برآورد هوشمند، کاهش خطا و ضایعات، بهبود بازدهی انرژی، کاهش هـزینه­های تعمیر و نگهداری و غیره می­باشد.

* اولین مقاله فارسی در خصوص مدل سازی اطلاعات شهر(CIM)، در سال 1396 با عنوان نقش (BIM) در مدل سازی اطلاعات شهر(CIM) توسط همین نویسنده تالیف شده است.

در ادامه برخی از منابع مورد استفاده و برخی از منابع جهت مطالعه بیشتر ارائه شده است:

منابع

1. ابراهیمی میمند، مصطفی و همکاران، ۱۳۹۶، یکپارچه­سازی سیستم پشتیبان تصمیم­گیری و مدل­سازی اطلاعات ساختمان برای انتخاب بهینه مصالح و اجزا در ساختمان
2. ایمانی جاجرمی و همکاران، ۱۳۸۳، مدیریت شهری پایدار: بررسی تجارب مشارکتی شهرداری ها و شوراهای اسلامی شهرهای ایران
3. آقاحسینی، فرشاد و همکاران، ۱۳۹۶، دو پارادایم و یک آینده؛ نقش BIM و PMBOK در تحول صنعت ساختمان
4. برازجانی، پدرام و همکاران، ۱۳۹۶، پیاده­سازی مدل­سازی اطلاعات ساختمانBIM و مدیریت ذینفعان در پروژه­های ساخت و ساز
5. برک­پور، ناصر و اسدی، ایرج، ۱۳۹۰، مدیریت و حکمروایی شهری
6. بووارد، تونی و لوفلر، الکه، ۱۳۹۲، ترجمه رحیمیان، اشرف، حکمروایی و مدیریت عمومی
7. بیمانا – فصلنامه تخصصی مدیریت یکپارچه طرح، ۱۳۹۶، شماره ۲
8. بیمانا – فصلنامه تخصصی مدیریت یکپارچه طرح، ۱۳۹۶، شماره ۳
9. بیمانا – فصلنامه تخصصی مدیریت یکپارچه طرح، ۱۳۹۶، شماره ۴
10. بیمانا – فصلنامه تخصصی مدیریت یکپارچه طرح، ۱۳۹۶، شماره ۵
11. پارسا، محسن و کفایتی ملک آبادی، مهدی، ۱۳۹۶، موانع پیاده­سازی فرآیند مدل­سازی اطلاعات ساختمان در صنعت ساختمان کشور ایران
12. پارسا، محسن و همکاران، ۱۳۹۶، آسیب­های کنونی صنعت ساختمان کشور در طراحی و اجرای ساختمان و اثرات استفاده از مدل­سازی اطلاعات ساختمان بر کاهش هزینه و زمان
13. پرچمی جلال، مجید و مهدیان، آیدا، ۱۳۹۶، بررسی موارد حقوقی-قراردادی مرتبط با مدیریت اطلاعات ساختمان BIM
14. جلالی، فرناز و منصوری، بهروز، ۱۳۹۶، یکپارچه سازی تحلیل هزینه چرخه حیات LCC با استفاده از مدلسازی اطلاعات ساختمان BIM
15. خاکسار، حامد، ۱۳۹۶، پیاده­سازی مدل­سازی اطلاعات ساختمان در صنعت ساخت و ساز و شیوه­های مدیریت پروژه، نقاط مشترک و راهکارها
16. رضازاده، محو و همکاران، ۱۳۹۶، ارائه سیستم جامع کنترل پروژه با ایجاد ارتباط بین زمانبندی، مدل سه­بعدی و پایگاه داده
17. رضایی، زهرا و فلسفی، رضا، ۱۳۹۶، بررسی تأثیر پیاده­سازیBIM بر بهبود مهندسی ارزش در پروژههای ساخت
18. رضایی، زهرا و فلسفی، رضا، ۱۳۹۶، چگونگی بهرهبرداری از مدلسازی اطلاعات ساختمان در بکارگیری تلفیق مدیریت ریسک و مهندسی ارزش در پروژههای ساخت و ساز
19. روحانی، نیلوفر و بنی هاشم، سید یاسر، ۱۳۹۶، دسته­بندی موانع پیاده­سازی مدل­سازی اطلاعات ساختمان با دو رویکرد نوع موانع و سطح تصمیم­گیری
20. زنگنه شهرکی، سعید، ۱۳۹۵، مدیریت گسترش کالبدی شهر با رویکرد رشد هوشمند شهری
21. سقایی زاده، محمد، ۱۳۹۶، راه­کارهای بیم در پوسته های پنلی پارامتریک و تجارب پروژه سالن همایشهای بین المللی اصفهان
22. شاه­حسینی، وحید و همکاران، ۱۳۹۶، مروری بر ساخت مدل سه­بعدی ساختمان به کمک لیزر اسکنرهای سه­بعدی
23. شاه­محمدی، سوگند و همکاران، ۱۳۹۶، یکپارچه­سازی ارزیابی چرخه حیات با استفاده از فناوری اطلاعات ساختماندر مرحله اولیه طراحی
24. شریف­زادگان، محمدحسین و همکاران، ۱۳۹۴، حکمروایی خوب: نهادسازی برای توسعه
25. صالحی امیری، سید رضا، ۱۳۸۹، مجموعه مقالات مدیریت و برنامه ریزی شهری
26. عباسیان جهرمی، حمیدرضا و همکاران، ۱۳۹۶، مروری بر نقش BIM در صنعت ساخت با تاکید بر تغییرات و برنامه­ریزی ایمنی
27. فرج زاده، زهرا و همکاران، ۱۳۹۶، امکان سنجی استقرار مدلسازی اطلاعات ساختمانBIM در شرکتهای مشاور معماری در شهر ارومیه
28. قادری، سهیل، ۱۳۹۶، پیاده­سازی بیم و بررسی فرهنگ و رفتار سازمانی با تکیه بر تجارب شرکت سرمایه­گذاری مسکن جنوب
29. کریگیل، ادی و نیس، بردلی، ۱۳۹۶، ترجمه آصفی، مازیار و مادرشاهی، محمدسادات، BIM سبز
30. گلابچی، محمود و همکاران، ۱۳۹۵، مدل­سازی اطلاعات ساختمان BIM
31. لطفی، صدیقه و آقامیری، سید رضا، ۱۳۹۰، مدیریت پایدار شهرها با بهره­گیری از فن­آوری­های نوین اطلاعاتی
32. مرتضوی، مهدی، ۱۳۹۲، مدیریت محلی و حکمروایی شهری
33. مجیدی، سید یاسین، 1396، نقش BIM در مدل‌سازی اطلاعات شهر CIM
34. مکانی، حسین، ۱۳۹۶، بررسی تاثیرات پیاده­سازی BIM و HSE در فاز اجرایی پروژه پلی­کلینیک تامین اجتماعی بندرانزلی
35. نباتی، پریسا و اکبریان، محمرضا، ۱۳۹۶، مدلسازی اطلاعات ساختمان، مفاهیم، تاریخچه و ویژگی های آن در صنعت ساخت و ساز
36. نجاتی حسینی، سید محمود، ۱۳۸۱، برنا مه ریزی و مدیریت شهری: مسائل نظری و چالش های تجربی

منابع لاتین

۳۶٫    ByShimonti Paul , 2018, BIM for Smart Cities – Why is it a necessity

۳۷٫    AECbytes Feature, 2016, City Information Modeling

۳۸٫    Arivaldo Leão & de Amorim1, 2014, DISCUTINDO CITY INFORMATION MODELING (CIM) E CONCEITOS CORRELATOS Discussing City Information Modeling (CIM) and related concepts

۳۹٫    DANIEL HÄGGLÖF & ANNA SALMINEN, 2015, CITY INFORMATION MODEL – CIM Benefits with an integrated city information model in the area of technical aspects

۴۰٫    De Amorim & Arivaldo Leão, 2015, DISCUTINDO CITY INFORMATION MODELING (CIM) E CONCEITOS CORRELATOS

۴۱٫    Emine Mine Thompson*, Paul Greenhalgh, Kevin Muldoon-Smith, James Charlton and Michal Dolník ,2016, FROM BUILDING INFORMATION MODELING TO CITY INFORMATION MODELING,

۴۲٫    Emine Mine Thompson*, Paul Greenhalgh, Kevin Muldoon-Smith, James Charlton and Michal Dolník ,2012, Planners in the Future City: Using City Information Modelling to Support Planners as Market Actors

۴۳٫    Jadidoleslami, S –Saghatforoush, E, 2018, Parallel impact of IPD and BIM approaches on facilitating constructability implementation

۴۴٫     James Cutler, 2016, Future cities, smart cities and building information modeling

۴۵٫    Milena Stavric, Ognen Marina, Elena Masala and Bojan Karanakov, 2012, From 3D Building Information Modeling Towards 5D City Information Modeling

۴۶٫    T. Stojanovski, 2014, City information modeling (CIM) and urbanism: Blocks, connections, territories, people and situations

۴۷٫    Todor Stojanovski, 2013, City information modeling (CIM) and urbanism: blocks, connections, territories, people and situations

۴۸٫    Xun Xu, PhD Student & Lieyun Ding, Professor & Hanbin Luo, Professor, 2013, FROM BUILDING INFORMATION MODELING TO CITY INFORMATION MODELING

پاییز 97